!دیالیز و انواع آن را بشناسید

دیالیز چیست؟

کلیه‌ها مسئولیت تصفیه کردن خون در بدن را دارند. دیالیز یک ماشین است که جایگزین برای بسیاری از وظایف طبیعی کلیه‌ها می‌باشد. به‌خاطر مشکلاتی که برای کلیه‌ها پیش می‌آید، نیازمند دیالیز می‌شویم. دیالیز از سال 1940 برای درمان بیماران با مشکلات کلیوی استفاده می‌شود. پزشکان برای سنجش سطح عملکرد و فعالیت کلیه‌ها از آزمایش ادرار و تصفیه کراتینین استفاده می‌کنند. بیمار ادرار را در ظرفی مخصوص برای یک روز کامل نگهداری می‌کند. مواد زائد موجود در ادرار و خون با اندازه‌گیری مقدار کراتینین، سنجیده می‌شوند. با مقایسه سطح این ماده در خون و ادرار، پزشک تشخیص می‌دهد که کلیه ها کار می‌کنند یا خیر. نتیجه این عمل تصفیه کراتینین نامیده می‌شود. معمولاً وقتی آزمایش تصفیه کراتینین تا cc/minute 12-10 پایین می‌آید، بیمار به دیالیز نیاز دارد.

نیاز به دیالیز چه زمانی اتفاق می‌افتد؟

رعایت نکردن اصول تغذیه مناسب و عدم کنترل قند یا فشار خون یا توجه نکردن به علائم تغییر تعداد دفعات ادرار یا حجم ادرار و… به مرور زمان باعث نارسایی کلیه‌ها می‌شود و فرد را نیازمند به دیالیز می‌کند. وقتی تقریبا 90 درصد بافت هر دو کلیه از بین برود، فرد دچار بیماری مزمن کلیوی می‌شود و نارسایی کلیه و نیاز به دیالیز اتفاق می‌افتد

برخی وظایف کلیه‌ها

تنظیم توازن آب بدن: این کار با تنظیم مقدار ادرارکه به طور روزانه از بدن خارج می‌شود، انجام می‌دهند. در روزهای سرد بدن کمتر عرق می‌کند، در نتیجه برای حفظ توازن مناسب آب در بدن، خروج ادرار باید بیشتر باشد. در روزهای گرم نیز به دلیل تعرق زیاد بدن، آب کمتری از بدن دفع می‌شود

خارج کردن مواد زائد: بدن در طول روز مواد زائدی تولید می‌کند که وظیفه کلیه‌هاست که آن‌ها را دفع کنند. عملکرد سلول‌ها مواد زائدی تولید می‌کند که باید از بدن بیرون روند. وقتی این مواد زائد به اندازه کافی از بدن دفع نشوند، باعث بالا رفتن میزان این مواد در بدن می‌شود که آزوتمیا نام دارد

آزوتمیا با آزمایش خون سنجیده می‌شود

کنترل فشار خون و مواد شیمیایی بدن: کلیه‌ها همچنین به کنترل فشار خون و تنظیم سطوح مواد شیمیایی در خون مانند سدیم، نمک و یا پتاسیم کمک می‌کند. کلیه‌ها حتی می‌توانند یک نوع ویتامین D را در بدن فعال کنند که جذب کلسیم را بهبود می‌بخشد

انواع دیالیز

:دیالیز به دو روش انجام می‌شود

  • .همودیالیز: در این روش تصفیه خون توسط یک ماشین انجام می‌شود که از طریق فیستول به دست متصل می‌شود. خون شما وارد دستگاه شده و پس از جذب مواد زائد توسط ماشین به بدن شما بر گردانده می‌شود

عوارض جانبی همو دیالیز

:این روش دیالیز، باعث می‌شود تا آب و مایعات داخل بدن به مقدار زیادی از دست بروند و این با روند بسیار سریعی صورت می‌گیرد به شکلی که باعث بروز عوارضی مانند

  • افت ناگهانی فشار خون
  • احساس کوفتگی و خستگی
  • کرامپ عضلات پا
  • حالت تهوع و سردرد
  • دیالیز صفاقی: در این روش از صفاق(پرده‌ای طبیعی که حفره شکم را می‌پوشاند) استفاده می‌شود. از سوراخ‌های ریز صفاق به عنوان صافی استفاده می‌شود. مویرگ‌های صفاق دارای تعداد زیادی منافذ کوچک است. خون از خلال عروق خونی به طرف صفاق جریان پیدا می‌کند و از کنار منافذ عبور می‌کند بنابراین آب و مواد سمی به آسانی می‌توانند از خلال منافذ عبور نمایند. به هنگام دیالیز حفره صفاق به عنوان مخزن مایع مورد استفاده قرار می‌گیرد

کاتتر

کاتتر برای دسترسی موقت به عروق مورد استفاده قرار می گیرد. مثلا در افرادی که هنوز فستیول آنها آماده نشده، اما حتما باید دیالیز شان شروع شود

 گاهی اوقات کاتتر برای دوره طولانی استفاده می شود. چون ایجاد فیستول یا گرافت امکان پذیر نیست

مزایا

  • بلافاصله قابل استفاده است
  • برای اتصال به دستگاه دیالیز نیازی به سوزن نیست

معایب

  • معمولا یک راه دسترسی موقت است
  • به شدت مستعد عفونت است
  • ممکن است جریان خون مورد نیاز برای دیالیز را فراهم نکند
  • ممکن است لخته هایی را ایجاد کند تا باعث بسته شدن جریان کاتتر شود.
  • برای حمام رفتن لازم است روی کاتتر را بپوشانی
  • می تواند باعث باریک شدن عروق خونی شود

نارسایی کلی و نیاز به دیالیز در کودکان

دلیل‌های نیاز پیدا کردن به دیالیز و همچنین نشانه‌های آن در افرادی که دارای سن بالا و افرادی که دارای سن پایین  هستند متفاوت است

یکی از عمده‌ترین دلایل نیاز پیدا کردن کودکان به دیالیز به عوامل ارثی مربوط می‌شود. دلیل بیماری‌های کلیوی در کودکان به صدمه دیدگی‌های موقت و یا دائم بر می‌گردد

این آسیب دیدگی‌ها و صدمه‌هایی که به کلیه وارد می‌شود، می‌تواند کلیه را به دو نوع از بیماری کلیوی مبتلا کند که شامل بیماری کلیوی حاد و مزمن می‌شود. بیماری کلیوی مزمن زمانی به‌وجود می‌آید که این آسیب‌ها و صدمات به مدت 3 ماه و یا بیشتر در بدن کودک باشد

علت نارسایی کلیه و نیاز پیدا کردن بیمار به دیالیز

بیماری کلیوی حاد

 می‌تواند به دلیل جریان کم خون به داخل کلیه باشد که دلیل آن هم به کمبود خون در بدن و کاهش حجم آن و یا انجام دادن جراحی‌های مختلف و یا وارد شدن شوک به فرد برمیگردد

بیماری کلیوی مزمن

:بیماری کلیوی مزمن می‌تواند به عوامل و فاکتورهای زیادی بستگی داشته باشد، مانند

  • بسته بودن طولانی مدت مجاری ادراری
  • آلپورت: در بیماری‌های ارثی طبقه بندی می‌شود و روی حس‌های شنوایی و بینایی و… می‌تواند دلیلی بر بیماری‌های کلیه باشد
  • نفروتیک: این بیماری هم از دلیل‌های مختلفی به وجود می‌آید که باعث دفع زیاد پروتئین از طریق ادرار می‌شود. که این هم دلیلی بر کاهش میزان پروتئین در خون و افزایش میزان کلسترول در آن و تورم بافت‌های اندام‌ها است

آیا تنها راه بیماران، انجام دیالیز تا آخر عمرشان است؟

خیر، خوشبختانه امروزه انجام پیوند کلیه یکی از مهم‌ترین اقدامات درمانی در جهت خلاص شدن از دیالیز مصنوعی به حساب می‌آید. در روش پیوند کلیه، یکی از کلیه‌های فرد دهنده‌ی کلیه به فرد گیرنده‌ که مبتلا به نارسائی کلیه است به روش جراحی پیوند زده می‌شود

فرد گیرنده‌ی کلیه می‌تواند از خویشاوندان و یا افراد غیر فامیل که تطابق نسجی با فرد گیرنده دارد و یا از فرد مبتلا به مرگ مغذی که رضایت به این عمل دارند کلیه بگیرد و عمل پیوند کلیه را انجام دهد

برای مطالعه بیشتر روی لینک‌ها کلیک کنید

فشار خون؛ قاتل بی صدا!

آکنه و جوش را بشناسید!

منبع: www.wikipedia.org

Leave a Comment

درباره ما

درمانگاه و داروخانه شبانه روزی طبرسی، بیش از ۱۳ سال است که در منطقه بلوار طبرسی شمالی در حال خدمت رسانی به زائرین و مجاورین حضرت رضا (ع) می‌باشد.

ساعات کاری

شبانه روزی

راه‌های ارتباطی

Phone: 051 3212 0005نبش طبرسی شمالی 17Get Directions